geeft een compleet overzicht van de strafrechtelijke, bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke vereisten voor de milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden. zowel de gronden voor aansprakelijkheid als de verweren daartegen komen aan bod. dit proefschrift bespreekt stapsgewijs de daderschapsvormen en aansprakelijkheidsvereisten. tevens wordt er stilgestaan bij de sancties die worden verbonden aan het daderschap van een leidinggevende. bedrijfsmatige milieucriminaliteit is een structureel probleem met ernstige gevolgen. als zich in bedrijfscontext een milieuovertreding voordoet, wordt meestal alleen de rechtspersoon hiervoor aansprakelijk gesteld. de rechtspersoon verricht echter niet zelf milieubelastende activiteiten: de milieuovertredingen worden feitelijk begaan door mensen binnen het bedrijf. uiteindelijk is het aan leidinggevende functionarissen om toezicht te houden op de naleving van milieuvoorschriften. milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden gaat over de strafrechtelijke, bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke mogelijkheden om een leidinggevende te sanctioneren voor een milieuovertreding in bedrijfscontext. van ieder rechtsgebied wordt onderzocht welke soorten regels bestaan voor milieubelastende activiteiten van ondernemingen, en tot wie deze regels zijn gericht. verder biedt het proefschrift inzicht in de toepassing van de strafrechtelijke, bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke daderschapsvereisten in de context van bedrijfsmatige milieuovertredingen. in deze titel wordt ook stilgestaan bij de sancties die kunnen worden verbonden aan het daderschap van een leidinggevende. daarnaast wordt per rechtsgebied gekeken of er aanleiding bestaat om personen met een leidinggevende functie aanvullend te beschermen tegen milieuaansprakelijkheid, bijvoorbeeld in de vorm van een gekwalificeerd opzetvereiste of een aanvullende verwijtbaarheidstoets. daarnaast geeft het proefschrift een verdieping in de adressering van milieunormen. met bijzondere aandacht voor de actuele milieuverplichtingen van natuurlijke personen binnen een onderneming. milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden is van grote waarde voor bestuurders van rechtspersonen die duidelijkheid willen over hun milieuverplichtingen en aansprakelijkheidsrisico#s. maar ook voor toezicht- en handhavingsorganisaties die willen weten wie aansprakelijk kan worden gesteld voor milieuovertredingen. daarnaast is de titel zeer interessant voor bedrijfsjuristen en advocaten die moeten adviseren over de naleving van milieuregels en de aansprakelijkheid voor milieuovertredingen. en voor rechters die op gestructureerde en gebalanceerde wijze tot een oordeel moeten komen met betrekking tot milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden. tot slot is het proefschrift aan te raden voor academici die onderzoek doen en voor studenten die een toegankelijk overzicht van de daderschapsvereisten in het strafrecht, bestuursrecht en/of privaatrecht verlangen.