Wat wassen op welke wastemperatuur: De ultieme wasmachine gids

Veel mensen wassen bijna alles op 40 graden, maar dat is lang niet altijd slim. Fijne was, wol en donkere kleding wassen namelijk het liefst op 20 tot 30 graden, terwijl de dagelijkse bonte was en synthetische stoffen op 40 graden de beste kans hebben. Deze wasmachine gids legt per soort wasgoed uit welke wastemperatuur je kiest en waarom dat verschil maakt voor je kleding, de hygiëne in huis en je energierekening.

Waarom de juiste wastemperatuur zoveel uitmaakt

De temperatuur van het water bepaalt drie dingen tegelijk. De reinigende werking, de levensduur van het textiel en het energieverbruik. Warm water lost vet en zweet makkelijker op dan koud water. Wol krimpt bij hitte, donkere kleuren verbleken sneller en elastaan, de rekbare vezel in sportkleding, verliest zijn rek als het regelmatig te heet gewassen wordt. Als laatste kost het verwarmen van water veruit de meeste energie in een wasbeurt, dus wassen op 40 graden verbruikt flink minder dan dezelfde was op 60 graden.Daarbij bevatten moderne wasmiddelen enzymen die vlekken van eiwit, vet en zetmeel al bij lage temperaturen afbreken. Heet wassen is daardoor vaak overbodig voor gewoon gedragen kleding. 

Er zit wel een grens aan: bij 30 of 40 graden hebben bacteriën en huisstofmijt de kans om het te overleven. Voor sommige soorten wasgoed blijft een hogere temperatuur dus nodig.

Overzicht per temperatuur: van koud tot 90 graden

Welke temperatuur je kiest, hangt af van wat je wast. Op 20 tot 30 graden gaan fijne was, wol, zijde, kant, donkere kleding en licht vervuild wasgoed, het liefst met een fijn- of wolwasmiddel zonder bleekmiddel en een lage centrifuge van 600 tot 800 toeren. Voor het dagelijkse werk, zoals T-shirts, broeken, overhemden, synthetische stoffen en lichte vlekken, is 40 graden de standaard; het eco-programma duurt langer maar verbruikt minder water en energie. Sorteer bonte was wel op kleur. Handdoeken, theedoeken, beddengoed, ondergoed en sokken wassen schoner op 60 graden, want dat doodt het merendeel van de bacteriën en huisstofmijt. Dat telt vooral bij een huisstofmijtallergie, zieke huisgenoten of babykleding.

Controleer bij gekleurd beddengoed wel het waslabel. Een kookwas van 90 graden is alleen nodig voor witte katoenen was, poetsdoeken en sterk vervuild textiel. Dit programma verbruikt veel energie en slijt vezels sneller, terwijl 60 graden met goed wasmiddel in een gewoon huishouden meestal genoeg is. 

Korte geheugensteun bij het sorteren van wasgoed:

• Wol, zijde, donker, sportkleding: 20 tot 30 graden, fijnwas of wolwas, centrifuge laag;
• Bonte was, synthetisch, dagelijkse kleding: 40 graden, normaal of eco-programma, centrifuge 1000 tot 1200 toeren;
• Handdoeken, beddengoed, ondergoed: 60 graden, katoenprogramma, centrifuge 1200 tot 1400 toeren;
• Wit katoen, poetsdoeken, sterk vervuild: 90 graden, kookwas, centrifuge hoog.

Het waslabel lezen: wat de symbolen echt betekenen

Het teiltje op het waslabel geeft de maximale wastemperatuur aan, geen advies. Staat er 40, dan mag het kledingstuk tot 40 graden, maar 30 graden mag altijd. Een streepje onder de teil betekent een mild programma met minder beweging in de trommel, twee streepjes een zeer mild programma. Een hand in de teil staat voor handwas, een doorgestreepte teil betekent dat het textiel niet in de wasmachine mag en meestal naar de stomerij moet.

Naast de teil staan vaak een vierkant en een driehoek. Het vierkant met een cirkel gaat over de droger: één stip betekent lage temperatuur, twee stippen normaal en een kruis erdoor betekent niet in de droger. Een doorgestreepte driehoek betekent dat bleken niet mag, wat van belang is bij wasmiddelen met bleekmiddel voor witte was.

Veelgemaakte fouten bij het instellen van de wasmachine

De meeste wasproblemen ontstaan door de instellingen, niet door de machine zelf. Daarom zet deze wasmachine gids de fouten die het vaakst voorkomen op een rij:

• Alles op 40 graden: handdoeken en beddengoed blijven dan muf ruiken, omdat bacteriën en vet niet volledig verdwijnen.
• De trommel te vol laden: kleding heeft ruimte nodig om te bewegen. Zit de trommel propvol, dan wordt het wasgoed niet schoon, ongeacht de temperatuur. Een hand tussen de was en de bovenkant van de trommel is een goede vuistregel.
• Verkeerde dosering wasmiddel: te veel laat residu achter en maakt stof stijf, te weinig geeft grauwe was. Check de verpakking en houd rekening met de hardheid van het water.
• Altijd koud wassen zonder hete wasbeurt: in een machine die alleen op 30 of 40 graden draait, ontstaat een laagje vet en bacteriën op de trommel en in de rubbers. Draai daarom maandelijks een lege was op 60 tot 90 graden of gebruik het onderhoudsprogramma.
• Snelprogramma als standaard: een kwartierprogramma is bedoeld voor een paar licht vervuilde stukken, niet voor een volle trommel met vlekken.

Wanneer de machine zelf het probleem is

Klopt de ingestelde temperatuur, maar valt het wasresultaat tegen, dan verwarmt de machine mogelijk niet goed. Let op signalen zoals lauw of koud wasgoed na een programma op 60 graden, een programma dat opvallend langer of korter duurt, een foutcode op het display of een muffe geur die blijft ondanks regelmatig onderhoud. Vaak ligt de oorzaak bij een defect verwarmingselement, een kapotte temperatuursensor (de NTC-sensor die de watertemperatuur meet), kalkaanslag op het element of een verstopt pluisfilter. Het pluisfilter zit meestal onderaan achter een klepje en is eenvoudig zelf te reinigen. Ontkalken kun je ook zelf doen met een ontkalkingsmiddel op een heet programma, vooral in gebieden met hard water. 

Een verwarmingselement of temperatuursensor vervangen is werk voor een specialist zoals witgoed reparatie goes. Bij een machine die nog niet oud is, is reparatie immers meestal goedkoper en duurzamer dan vervanging, omdat zulke onderdelen relatief betaalbaar zijn en de rest van de machine nog jaren mee kan.

Houd je kleding langer mooi met de juiste wastemperatuur

Met de juiste wastemperatuur houd je kleding langer mooi, blijft je wasgoed hygiënisch schoon en bespaar je op je energierekening. Gebruik deze wasmachine gids als vaste leidraad: 20 tot 30 graden voor fijne en donkere was, 40 graden voor de dagelijkse was en 60 graden voor handdoeken en beddengoed. Kijk bij twijfel altijd even op het waslabel en onderhoud je machine regelmatig. Zo haal je het beste uit elke wasbeurt.