in de jaren 80 van de vorige eeuw schreef beeldend kunstenaar, dichter, schrijver en acteur armando (1929 - 2018) vanuit berlijn, met uitstapjes naar o.a. toscane, bayreuth, venetie, een wekelijks ‘verslag’ voor de literatuurbijlage van nrc handelsblad. hierin vertelt hij, haast terloops, over de vele vormen en nuances die goed en kwaad kunnen aannemen. soms blijft hij als commentator op de achtergrond, laat hij alleen de mensen aan het woord in de hoofdstukken ‘flarden’. macht, machtsmisbruik, oorlog - het zijn bijna natuurverschijnselen die de mensen in berlijn ook maar zijn overkomen. in deze uitgave zijn alle columns, eerder bij de bezige bij in boekvorm verschenen in uit berlijn, machthebbers en krijgsgewoel, plus twee langere verslagen uit china - inclusief bijbehorende illustraties - gebundeld. machthebbers werd in 1984 bekroond met zowel de f. borderwijkprijs als de multatuliprijs. ‘armando kan prachtig schrijven, hij kan vooral ook prachtig citeren, gesprekken weergeven, noteren.’ - t. van deel ‘iedereen die lering zou willen trekken uit de lessen van de geschiedenis, zou de boeken van armando moeten lezen omdat ze vertellen van de gewone mensen, waar de geschiedenisboeken het alleen maar hebben over de machthebbers.’ - frank van dijk, tzum ‘schrijvers als armando moeten maar niet al te poulair worden, daar zijn ze te goed voor.’ - louis ferron, haarlems dagblad