de verzorgingsstaat stuit na decennia van voortdurende hervormingen opnieuw op beperkingen. afzonderlijke interventies op deelterreinen schieten als oplossing tekort en leiden tot verplaatsing of cumulatie van problemen. de 'grote stelseldiscussie' wordt voortdurend opgeschoven. controle en beheersing zijn echter niet de (enige) antwoorden op de complexe uitdagingen voor risicomanagement in deze tijd. centraal in deze studie naar de toekomst van de sociale zekerheid staat de vraag naar de verhouding tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid. toekomst van de sociale zekerheid is een boek met een bijzondere reikwijdte: een vergelijkende studie van het stelsel op drie terreinen die meestal gescheiden worden behandeld: ziekte en arbeidsongeschiktheid, werkloosheid en pensioen. ook de benadering in het boek is origineel: een perspectief op de toekomst vanuit een grondige evaluatie van het huidige stelsel, waarbij drie p's het referentiepunt vormen: de provisie van uitkeringen en diensten, de preventie van risico's en de participatie van burgers in de betekenis van invloed op de eigen sociale zekerheid. de analyses en de daarop gebaseerde toekomst alternatieven in dit boek dragen bij aan een beter gefundeerd debat over de toekomst van de sociale zekerheid. het boek is om deze reden interessant voor zowel wetenschappers, politici, bestuurders en beleidsmakers als voor de uitvoeringspraktijk van de sociale zekerheid. prof. dr. nicolette van gestel is hoogleraar nieuwe sturingsvormen in sociale zekerheid en arbeidsvoorziening en directeur van het centrum voor bestuur van de maatschappelijke onderneming (cbmo), tilburg university. emmie vossen, msc is promovenda aan de radboud universiteit nijmegen, faculteit der managementwetenschappen. dr. shirley oomens is senior onderzoeker bij cbmo, tilburg ¬university. dr. david hollanders is postdoc onderzoeker aan de universiteit van amsterdam (aias).