vierde, sterk herziene en uitgebreide druk. heeft groningen iets met het slavernijverleden? dat was de vraag die bij velen opkwam toen in 2016 de eerste druk van dit boek verscheen. deze publicatie maakte ondubbelzinnig duidelijk dat veel in de stad en provincie herinnert aan een koloniaal verleden, waarvan slavernij onmiskenbaar deel uitmaakte. inmiddels is de aandacht voor deze keerzijde van het nationale en regionale verleden flink toegenomen. dit geldt ook voor de (slaven)handel en slavernij in zuidoost afrika en azie. in deze herziene en uitgebreide vierde druk van de sporen hebben we dan ook meer oog voor dat deel van de wereld. groningen had niet alleen een eigen afdeling, de kamer stad en lande van de west-indische compagnie, maar ook een eigen afgevaardigde als bewindhebber in de zeeuwse kamer van de verenigde oost indische compagnie. vooraanstaande groningers investeerden of maakten carriere in beide transnationale ondernemingen. deze even dramatische als winstgevende geschiedenis bleef niet beperkt tot de overzeese gebieden; zij werkt tot vandaag door in de nederlandse samenleving. een stadswandeling en vijf fietstochten door de provincie voeren de lezer langs de sporen van het koloniale verleden en de slavernij die daarmee gepaard ging. dit boek laat zien hoe de geschiedenis van groningers uit suriname, de nederlandse antillen, het afrikaanse continent, indonesie en de molukken onlosmakelijk verbonden is met die van de groningers die zijn geboren of getogen op de zeeklei of het veen, op het zand of in de stad.