wat voor schoolleider wil je zijn? vanuit welke focus geef je leiding? en waar begin je als je het leerproces wilt optimaliseren? het onderwijs verbeteren begint volgens peter dewitt bij de feiten. daarvoor haakt dewitt aan bij het baanbrekende werk van onderwijswetenschapper john hattie. die bracht het effect van 250 invloeden op het leerproces in kaart. uit dit onderzoek kiest dewitt zes invloeden waar je je als schoolleider op kunt richten. het zijn invloeden die zich bij uitstek richten op het bijeen brengen van diverse betrokkenen, om zo samen de verbeteringen vorm te geven. samenwerkend leiderschap noemt dewitt deze manier van leidinggeven. het betekent dat je alle belanghebbenden actief bij je aanpak betrekt. dat doe je door te ontmoeten, motiveren en model te staan. als ‘samenwerkend schoolleider’ loop je de klassen in, praat je met leerlingen, benader je ouders en discussieer je met collega’s. kortom: je zoekt de betrokkenen op hun eigen plek op, motiveert ze om naar verbetering te streven en doet zelf voor hoe het moet. als je dit boek hebt gelezen: • kun je jouw leiderschap meer richten op samenwerken en meer baseren op onderzoek. • kun je betrokkenen een stem geven in de schoolgemeenschap, zodat ze zich gehoord en uitgedaagd voelen. • kun je belangrijke medewerkers deel laten uitmaken van een samenwerkend leidinggevend team, dat steunt op de bijdragen van alle leden.