de toespraak die de leidse hoogleraar rudolph pabus cleveringa (1894-1980) op 26 november 1940 hield tegen de duitse bezetting, is uitgeroepen tot debelangrijkste nederlandse redevoering van de twintigste eeuw. hij besloot openlijk te protesteren tegen de nazi's, nadat die zijn leermeester eduard meijers hadden ontslagen omdat hij joods was. cleveringa sprak de studenten op beheerste toon toe en daags erna werd hij, precies zoals hij had verwacht, door de sicherheitsdienst opgepakt en gevangengezet. deze grondig gedocumenteerde biografie gaat voor het eerst in op de gehele levensloop van cleveringa. waar haalde hij de moed vandaan om op te staan? waren het zijn op vrijheid gerichte gronings-friese aard en opvoeding? kwam het door zijn vorming tot een gedegen jurist, met een door meijers geinspireerde opvatting over recht en onrecht? en hoe reageerde hij na de oorlog op alle lof die hem werd toegezwaaid? gesteund door zijn vrouw en door het leidse universitaire milieu kon cleveringa zijn hoe hij was: onverschrokken en fijn van geest.