het werkboek palpatievaardigheden en massagetherapie draagt bij aan het ondersteunen van aankomende zorgprofessionals die, in een steeds veranderende maatschappij, body of knowledge en skills moeten kunnen inzetten (beroepsprofiel kngf, 2014). het ondersteunt bij het eigen maken van kennis rondom palpatievaardigheden en massagetherapie en bij het oefenen van de theorie door middel van praktische voorbeelden. het boek gaat gepaard met de website fysiovaardig.boom.nl, waarop de beschreven technieken worden getoond in video's. het boek is bedoeld voor beginnende studenten fysiotherapie, maar is ook in te zetten bij opleidingen waarbij algemene massagetechnieken en palpatievaardigheden worden aangeleerd. naast palpatievaardigheden en klassieke massagetherapie doet de student met dit boek ook kennis op over massage bij segmentale disbalans, sporters, oncologische patienten, triggerpoint-therapie, littekenweefselbehandeling en psychosomatische klachten. de aanpassingen voor deze druk zijn onder meer gebaseerd op evaluaties van studenten en docenten. er is meer achtergrondinformatie gegeven rondom de randvoorwaarden en aangeleerde technieken. daarnaast zijn de algemene verklaringen en de meest recente evidentie rondom het inzetten van massagetherapie bij verschillende aandoeningen aangescherpt. tevens is er nieuw fotomateriaal toegevoegd. de auteurs hebben rekening gehouden met de pijlers kwaliteit van leven en shared desicion making, de verschuivende focus van ziekte & zorg naar gezondheid & gedrag (raad voor volksgezondheid & zorg, 2010) en met het kunnen participeren in de maatschappij. in de praktijkvoorbeelden is gebruikgemaakt van het klinisch redeneren volgens de hoac-ii-methodiek.