in inleiding telecommunicatierecht komen de belangrijkste onderdelen van het elektronisch communicatierecht en nieuwe ontwikkelingen aan de orde, waarbij de schrijvers overwegend de wetsystematiek volgen en een aantal belangrijke onderwerpen, zoals openbaarheid, netneutraliteit en roaming, apart uitlichten. de razendsnelle markt- en technologische ontwikkelingen maken het noodzakelijk om de nieuwste initiatieven op dit dynamische rechtsgebied voortdurend te volgen. deze tweede druk van de inleiding telecommunicatierecht beoogt de lezers ook een raamwerk te bieden om nieuwe initiatieven te duiden. van begin af aan is beoogd de telecommunicatiewet techniekonafhankelijk te maken zodat deze enige tijd zou kunnen meegaan. dit blijkt echter veel lastiger dan gedacht. naast de pluriformiteit van diensten nemen de diversiteit in de configuratie van elektronische communicatienetwerken (bijvoorbeeld ten aanzien van de transmissie, zoals 5g, kabel, glasvezel, satelliet, ip), de verschillende apparatuur specificaties (smartphones), en de convergentie met omroep en it toe. diensten die over internet over-the-top worden aangeboden zijn steeds vaker substituten van traditionele (telecommunicatie- en andere) diensten. de ontwikkeling van het internet-der-dingen en intermachinale communicatiediensten (m2m), dragen bij aan een exponentiele toename van het dataverkeer. de techniek en de markt ontwikkelen zich onverminderd snel en vaak op een voor de wetgever onvoorzienbare wijze. het recht heeft moeite die ontwikkelingen bij te benen. om de noodzakelijke snelheid en capaciteit op vaste en mobiele netwerken te blijven bereiken, zijn grote investeringen nodig. de europese telecomcode bevat daarom een connectiviteitsdoelstelling en voorziet in een geheel vernieuwd regelgevend kader om ruimte te geven aan investeringen en innovatie zodat de aanleg van vaste en mobiele netwerken wordt bevorderd. het verzekeren van de toegang tot deze netwerken, en van de rechten van eindgebruikers bij het afnemen van diensten zoals breedband internettoegang, is daarbij van groot belang. de nederlandse wetgever heeft de implementatie van de telecomcode in de telecommunicatiewet in 2022 afgerond.