het denk- en voorstellingsvermogen van dieren wordt steeds beter onderzocht. nieuwe inzichten in het gedrag van allerlei dieren geeft aan dat zij niet vastzitten in het hier en nu, zoals lang werd gedacht: lessen uit het verleden zorgen voor prachtig creatief gedrag in het heden. nog maar kort hebben wij oog voor een vermogen van dieren dat we alleen zelf dachten te bezitten: de mentale tijdreis. kraaiachtigen en ratten blijken een prima en subtiel geheugen te hebben. orka's en apen turen in de toekomst en bereiden zich voor op verwachte situaties en gebeurtenissen. dat doen ze zelfs om aan behoeften tegemoet te komen die ze op het moment zelf nog niet voelen. etholoog frans van der helm geeft een boeiend overzicht van de laatste en verrassende ontwikkelingen in onze kennis over hoe dieren omgaan met verleden, heden en toekomst, afgewisseld met al even beeldend beschreven eigen ervaringen met zijn tijdgenoten onder de dieren. van een octopus die vooruitkijkt naar het weekend tot een gaai die 's middags alvast voor zijn ontbijt zorgt, van een oneerlijk stekelbaarsje tot een chimpansee die zich al vroeg voorbereidt op het bekogelen van schreeuwerige dierentuinbezoekers. een must read voor alle dierenliefhebbers. onmisbaar voor wie meer over het denken over dieren en het denken van dieren wil weten.