als het in nederland over de oorlog gaat, bedoelen we daarmee bijna altijd de duitse bezetting. in zijn nieuwe en opmerkelijke overzichtswerk komt historicus peter romijn tot een ander inzicht: onze ‘lange tweede wereldoorlog’, die begon met de duitse inval in mei 1940, eindigde pas in de laatste dagen van 1949, met de soevereiniteitsoverdracht aan indonesie. van de kampen tot de kampongs: zowel de nederlanders als de bevolking van de indische archipel hebben het hele decennium van de jaren veertig bezetting en repressie, genocide en oorlogsmisdrijven meegemaakt en hun lot was onlosmakelijk met elkaar verbonden. ze waren afwisselend getuigen, daders en slachtoffers van mateloos geweld. in de lange tweede wereldoorlog laat romijn even meeslepend als overtuigend zien waarom de oorlogen met duitsland en in de kolonien onverbrekelijk met elkaar samenhangen. deze nieuwe visie is onmisbaar voor wie wil begrijpen wat dit uitzonderlijke decennium voor nederland betekende – en ook nu nog betekent.