wie de ware identiteit van de auteur gogol probeert te achterhalen, moet uiteindelijk de innerlijke en zoekende mens ontdekken die in de schrijver tot 'uitdrukking' komt. dan kan niemand voorbij aan de bedoeling en de waarde van zijn 'meditaties over de goddelijke liturgie', waarin hij zich, als orthodox christen, verheugt over zijn thuiskomst in het hemelse vaderland. tweehonderd jaar geleden publiceerde hij dit boek om de goddelijke liturgie, die in het slavisch gevierd werd, toegankelijker te maken voor zijn landgenoten, die enkel de russische taal spraken en begrepen. zijn voorwoord laat niets aan dudelijkheid over: "het doel van dit boek is de volheid en de innerlijke en diepzinnige samenhang van onze liturgie aan te tonen en door te geven aan de jongeren en allen die thans nog maar weinig weet hebben van de werkelijke betekenis ervan."