dit is een bijzonder boek. het gaat over de groote oorlog, in belgie en in nederland. maar het gaat ook weer niet over deze oorlog. het gaat over wat mensen in en juist door die oorlog nadien overkwam. het gaat over belgen, over nederlanders en over buitenlandse militairen in en op doorreis via nederland. belgie lag in puin en de honderdduizenden ontheemden die weer huiswaarts gingen, stonden voor de zware opgave van herstellen wat verwoest was en het leven opnieuw beginnen. elke familie treurde om doden en had zorgen over zwaargewonden. en dat terwijl de gehele economische structuur in puin lag of door de duitsers was leeggeroofd en honderdduizenden dwangarbeiders en krijgsgevangenen terug uit duitsland ook weer aan de slag wilden. nederland kampte met geheel andere problemen. de belgische vluchtelingen gingen huiswaarts, maar er kwamen opstandige vlaamse activisten voor terug. ook werden zij al snel opgevolgd door tienduizenden krijgsgevangenen die via nederland weer naar het eigen land werden teruggestuurd. een gigantische logistieke operatie voor de nederlandse regering, de lokale overheden, hulpcomites en kampcommandanten. de 200.000 nederlandse gemobiliseerde soldaten kwamen ook weer thuis en moesten weer aan het werk zien te komen. en dat niet alleen, want al die militairen waren lange tijd uit de eigen beschermde omgeving geweest, en kwamen met geheel andere denkbeelden en gewoontes weer terug. bovendien was er nog steeds voedselschaarste en had de spaanse griep wreed haar sporen achtergelaten. en intussen werd er zelfs tot in versailles gebakkeleid over nederlands limburg en zeeuws-vlaanderen.