als een geliefde sterft is de schok meestal zo groot, dat het niet echt tot ons doordringt wat er allemaal gebeurt. we zien het wel, maar beseffen het niet. pas later, wanneer we ons gaan realiseren dat het echt waar is dat onze geliefde nooit meer terugkomt, komen de gevoelens naar boven die zijn of haar dood in ons hebben opgeroepen. en dan begint de lange weg van het doorleven van het verdriet en de eenzaamheid. voor velen is deze periode ook de tijd waarin we allerlei vragen gaan stellen zoals: wat is de dood eigenlijk? we willen weten en begrijpen. en daarom is juist deze periode van verdriet dikwijls ook het begin van een nieuwe, spirituele levensweg. met onze gevoeligheid kunnen we aanvankelijk de weg van onze geliefde aan de overkant van de dood nog heel goed volgen. maar hoe verder deze reist, hoe ijler de verbinding wordt. en dan voelen we ons pas echt alleen. sommige mensen hebben het nodig om veel te praten, anderen juist niet. maar wat onze persoonlijke houding hierin ook is, voor bijna iedereen betekent het verwerken van het verdriet het gaan door een donkere tunnel, waarin je soms geen hand voor ogen kunt zien. pas voorbij het diepste donker begint er weer wat licht te dagen, kunnen wij ons weer heel voorzichtig, stap voor stap, openen voor het leven. en wanneer het einde van de tunnel in zicht komt, ben jij op die lange tocht door het donker tot een ander mens geworden. want elk rouwproces is ook een transformatieproces.