voorkom een dure beugel, binnensmonds spreken en een doorgezakt gelaat. een gezonde mondgewoonte helpt. dat je mond iets doet als je praat, is evident. je maakt dan bewegingen met je lippen en je tong om de klanken van een taal te maken. maar dat je mond ook dingen doet als je niet praat, is minder geweten. en dat hierbij ook dingen fout kunnen gaan, is al helemaal onbekend. zo kun je bijvoorbeeld dag en nacht door je mond ademen in plaats van door je neus. hierdoor kunnen je tanden verkeerd groeien en kan je gezicht uitdrukkingsloos worden. dat het ene met het andere te maken heeft, weet haast niemand. sommige jarenlange, onverklaarbare lichamelijke klachten kunnen in relatie staan met verkeerde mondgewoonten. krijg je vaak de opmerking ‘wat zeg je?’, ‘sta recht’ of ‘je kijkt zo streng’, ben je vaak verkouden of word je ’s morgens vaak wakker met een pijnlijk of hard gevoel in de kaken, dan heb je misschien een verkeerde mondgewoonte. dit boek licht toe wat er allemaal verkeerd kan lopen als je mond niet praat en wat daarvan de gevolgen zijn. ook staan er tips in over hoe je de problemen kunt aanpakken. carry de clercq staat aan het hoofd van dienst voor stemtraining in antwerpen. dvs leidt mensen op die beroepshalve veel moeten spreken en begeleidt hen bij problemen. ze geeft les aan het koninklijk conservatorium van antwerpen, richting acteren en woordkunst. ze werkte ook als docent logopedie aan de fontys hogeschool in tilburg. siona houthuys behaalde een master taal- en letterkunde aan de ugent, en een master woordkunst-drama aan het koninklijk conservatorium van antwerpen. in 2015 richtte ze audiocollectief schik op waarmee ze podcasts en theatrale audio-ervaringen maakt. als theatermaker maakte ze de voorstelling speelgoed, waarmee ze op het its theaterfestival 2016 in amsterdam de debuutprijs won.