deel 13 van de volledige werken van willem frederik hermans bevat twee bundels beschouwend werk, ik draag geen helm met vederbos (1979) en klaas kwam niet (1983). in beide kloeke bundels wisselt hermans met veel enthousiasme polemieken, recensies en columns af met essayerende stukken. veelvoorkomende thema’s zijn de filosofie en de literatuur (vooral franse), en ook linkse politici moeten het weer geregeld ontgelden. commercieel gezien waren de beide boeken een groot succes, maar de pers was overwegend zuur: ‘persoonlijk gezeur en objectieve waarnemingen,’ vond een recensent, ‘het kan niet altijd een meesterwerk zijn,’ een andere. maar het publiek kocht en las en vond wellicht – samen met een gunstig gestemde criticus: ‘hermans heeft (weer eens) gelijk.’