veel basisscholen en lerarenopleidingen hebben de ambitie een onderwijspraktijk te ontwikkelen die voor alle betrokkenen interessant, motiverend, uitdagend en betekenisvol is. dit streven vraagt om een proces waarin de behoeften van leerlingen, leraren, studenten en opleiders serieus worden genomen. als belanghebbenden participeren zij in de vormgeving van de beoogde praktijk. het op systematische wijze realiseren van een gezamenlijke ambitie wordt collectief leren of collectief kennis creeren genoemd. collectief kennis creeren is een vitaal proces waarin aan de individuele behoeften van betrokkenen aan relatie, competentie en autonomie tegemoet wordt gekomen. tegelijk wordt ook voorzien in de collectieve behoeften aan cohesie, coherentie en cooperatie. deze publicatie biedt een theoretisch model voor collectieve leerprocessen en gaat in op de vormgeving ervan. zij laat aan de hand van casuistiek zien hoe collectief leren in een basisschool en een opleiding gestalte krijgt en biedt er een samenhangende methodiek voor.