paul celan is de belangrijkste dichter van de tweede helft van de vorige eeuw. in 2020 is hij honderd jaar geleden geboren en vijftig jaar geleden gestorven. hij stierf door in de seine te springen, na een leven getekend door de shoah. zijn werk is een monument voor iedereen die, zoals in zijn ‘todesfuge’, alleen in de lucht een graf heeft kunnen vinden. zijn werk is een herdenking. het is de indringende uitdrukking van verwantschap, betrokkenheid en liefde. het geeft zich niet zomaar prijs, maar eenmaal aangekomen beklijft elk afzonderlijk woord. na vele jaren niet beschikbaar te zijn geweest, zijn celans gedichten nu weer leverbaar in een door de vertaler geheel herziene uitgave. paul celan (pseudoniem van paul antschel, 1920-1970) was een duitstalige dichter. zijn ouders werden door de nazi’s vermoord, hijzelf ontsnapte ternauwernood aan de dood. hij schreef, beinvloed door het symbolisme en het surrealisme, gedichten waarin hij zijn ervaringen met de holocaust verwerkte. ton naaijkens (1953) was hoogleraar duits en vertaalwetenschap aan de universiteit utrecht. hij vertaalde onder meer brecht, musil en strauss. in 2023 ontving naaijkens de martinus nijhoffprijs voor zijn vertalingen van poezie en proza uit het duits.