vazja-psjavela (26 juli 1861 - 10 juli 1915) is het pseudoniem van de georgische dichter en schrijver luka razikashvili, een erkende grootheid in de georgische literatuur. hij werd geboren in tsjargali, een klein dorpje in de bergachtige provincie psjavi in oost-georgie, als zoon van een priester. hij studeerde aan het pedagogisch seminarie in gori, waar hij een nauwe band kreeg met georgische populisten. vervolgens ging hij in 1883 rechten studeren aan de universiteit van st. petersburg (rusland), maar keerde vanwege financiele problemen in 1884 terug naar georgie. hij werkte als leraar in de georgische taal en verwierf bekendheid als vertegenwoordiger van de nationale bevrijdingsbeweging van georgie. vazja-psjavela begon halverwege de jaren tachtig met zijn literaire activiteiten. het belangrijkste motief van zijn werk is sociaal-etnografisch van aard. in zijn werken portretteert hij het dagelijks leven, de karakteristieke kenmerken, verschillende gewoontes en de psychologie van zijn medebergbewoners. de poetische wereld van vazja-psjavela is er een van buitengewone originaliteit en verscheidenheid. het leven van de georgische bergbewoners (de psjav-chevsoers), hun legendarische heldendaden in gevechten ter verdediging van hun geboorteland, evenals hun grote mythologie, worden in zijn werken geportretteerd. vazja-psjavela is de auteur van vele literaire werken - 36 heldendichten, rond 400 gedichten (waaronder “aluda ketelauri”, “bachtrioni”, “gogotur en apsjina”, “gastheer en gast”, “slangeter”, “eteri”, “mindia”), toneelstukken en verhalen, evenals etnografische, journalistieke en kritische artikelen. hij beeldt het leven van de bergbewoners nagenoeg etnografisch af, waarbij hij een hele wereld van mythologische concepten weet te creeren. in zijn poezie bezingt de dichter het heroische verleden van zijn volk en schildert hij de strijd tegen zowel vijanden binnen de groep van bergbewoners als die van buitenaf. het leidmotief van de creativiteit van vazja-psjavela zijn de beproevingen die georgie moet zien te doorstaan. in een van zijn beroemdste gedichten vergelijkt vazja-psjavela georgie met een gewonde adelaar. als natuurliefhebber kent vazja-psjavela geen gelijke in de georgische literatuur. zijn natuurverhalen kennen verschillende perspectieven, niet alleen van de mens, maar ook van de dieren en zelfs van rotsen en bergstromen. zijn taalgebruik is doordrenkt met alle rijkdommen van zijn moedertaal, die der bergbewoners, en tegelijk blijft hij blijk geven van een onberispelijke exacte literaire taal. deze tweetalige nederlands-georgische uitgave bevat een selectie van karakteristieke werken van deze grote schrijver, waaronder het beroemde tweeluik “gastheer en gast” en “aluda ketelauri”.