iedere onderwijsprofessional die met een groep werkt, maakt onderdeel uit van de groepsdynamiek. dat klinkt misschien vanzelfsprekend. toch kijken we in de dagelijkse praktijk nog vaak naar groepsdynamiek alsof zij zich vooral afspeelt tussen leerlingen onderling. de ontwikkeling van een groep ontstaat juist ook in de wisselwerking tussen leerlingen en onderwijsprofessionals. iedere les, iedere interactie en iedere pedagogische keuze draagt daaraan bij. de ontwikkeling van een groep vraagt om gezamenlijke pedagogische verantwoordelijkheid. niet doordat iedereen hetzelfde doet, maar doordat we dezelfde pedagogische uitgangspunten delen, onze pedagogische keuzes afstemmen en samen dragen wat de ontwikkeling van een groep van ons vraagt. dat inzicht vormt de basis van verbinden. dit boek biedt een denkkader dat helpt om pedagogische keuzes bewust te verbinden aan de ontwikkeling van de groep. met herkenbare praktijksituaties, reflectievragen en een vaste structuur laat het zien hoe kijken vanuit verbinding richting kan geven aan een gezamenlijke pedagogische koers.