was zij de vrouw die de toneelschrijver george bernard shaw inspireerde tot zijn 'my fair lady' elize doolittle? wie was dat model dat poseerde voor frederic leighton's meesterwerk 'flaming june' en zoveel van zijn andere schilderijen? dorothy dene - geboren ada alice pullan - was niet alleen leighton's muze maar ook een jonge en ambitieuze actrice en de oudste dochter in een londens arbeidersgezin dat zware tijden beleefde. een actrice die het in haar jacht op succes tot op broadway schopte en nog altijd in alle grote musea te zien is op meesterwerken van leighton, watts, millais, schmalz en hun tijdgenoten. 'surrogaat' is het ware verhaal van een levenslange zoektocht naar liefde en de discrepantie tussen een leven met de grote kunstenaars in het laat victoriaanse londen en een gezin dat verweesd is geraakt. een ontroerend relaas van een mooie jonge vrouw die vecht voor haar geluk en een beter bestaan, maar daarbij de weg kwijt raakt in een wereld die eerst aantrekkelijk lijkt maar aan het einde van de negentiende eeuw onverwacht complex blijkt te zijn geworden. anna a. ros ('s-gravenhage, 1962) wekt in haar debuutroman op gevoelige en doorwrochte wijze dorothy weer tot leven.