'ik had aanvankelijk een grote familie, die meer dan tweehonderd leden telde. maar aan het begin van het jian-an rijk (omstreeks 200 na chr.) is in minder dan tien jaar tweederde van hen gestorven. zeventienden van hen door schade door koude. treurend over de teloorgang van het roemrijke verleden en het voortijdig verlies van zoveel levens die niet gered konden worden, heb ik ijverig gezocht naar de richtlijnen van oude genezers en wijd en zijd verschillende geneesmiddelen verzameld. ofschoon het niet de bedoeling van dit boek is om compleet alle ziekten te kunnen genezen, voorziet het in middelen om het ontstaan van veel voorkomende ziekten te begrijpen.' uit het voorwoord van zhang zhong-jing. de shang han lun daagt uit om te leren observeren. in het westen wordt een student geneeskunde geleerd ziekteverschijnselen in een vastomlijnd ziektebeeld onder te brengen. in de shang han lun leren we dat elke individuele zieke zijn eigen ziektebeeld heeft. ziektebehandeling is gericht op het herstellen van de energetische bewegingen, die met name door koude en wind uit hun evenwicht zijn geraakt. naast andere methoden wordt bij het herstel voornamelijk van kruiden en hun samenstellingen gebruik gemaakt. deze achttienhonderd jaar oude prescripties vormen nog steeds de basis voor de tegenwoordige chinese kruidengeneeskunde. deze eerste nederlandse uitgave van de shang han lun heeft geen andere pretentie dan alleen een vertaling voor te leggen. naast de ling shu, su wen en nan jing wordt de shang han lun als een van de vier basisboeken voor alle geinteresseerden in de chinese geneeskunde beschouwd. guus martens is acupuncturist. hij schreef vanuit die optiek onder meer boeken zoals de rugrol, stresspatronen en wondermeridianen. daarnaast bracht hij vertalingen van de su wen en de nan jing uit. het boek is niet eenvoudig te verstaan. niet voor niets zijn er in de loop der eeuwen alleen al in china meer dan duizend commentaren op de shang han lun zijn verschenen. in japan enkele honderden.