steeds vaker vinden innovaties of veranderingen met behulp van projecten plaats. dat geldt voor alle disciplines, van zorg tot techniek, en van de creatieve industrie tot economie. projectmanagement is daarom een belangrijk vak om te leren voor elke student. het vakgebied van projectmanagement is flink aan het veranderen: snel(ler) veranderende wensen van gebruikers en belanghebbenden en een toenemende mate van complexiteit. dit boek is het nieuwe werk op het gebied van realistisch projectmanagement: het managen van projecten in een complexe omgeving. met behulp van dit boek: -leer je hoe je (complexe) projecten aanpakt; -kun je de organisatorische en maatschappelijke context van een project analyseren, en het project verder organiseren en er leiding aan geven; -krijg je inzicht in het effect van organisatie- en omgevingsveranderingen op projecten; -weet je hoe je mensen bij projecten kunt adviseren en betrekken. de online leeromgeving bij dit boek biedt het online boek, cases, toetsvragen, achtergrondinformatie en diverse praktische documenten. voor docenten zijn er o.a. powerpointpresentaties beschikbaar. nicoline mulder is bedrijfskundige, werkt als adviseur complexe projecten en hbo-docent, is auteur van o.a. value-based projectmanagement en chaordisch organiseren en oprichter van value-based institute. kjell van der giessen is hbo-docent projectmanagement en plaatsvervangend commandant van het netwerk idea (integrated development of entrepreneurial activities) van het 1 civiel en militair interactiecommando. natascha leeuwenkuijl draagt als project- en interimmanager bij aan organisatieveranderingen, coacht opdrachtgevers, traint projectmanagers en -medewerkers, en is oprichter van pit2projects. ed van der tak is adviseur, trainer en coach in project- en planningsmanagement, oprichter van stichting planning instituut nederland (spin) en is parttime hbo-docent.