de voetbaltoto, waarin op de uitkomsten van wedstrijden kon worden gewed, werd in nederland in 1964 gelegaliseerd en in 1974 gevolgd door het lottospel. toch bleef er tot op de dag van vandaag een circuit van 'zwarte' lotto's en toto's bestaan. bovendien bleven de officiele lotto en toto concurrentie ondervinden van buitenlandse aanbieders, zoals de duitse lotto. met het opkomen van het online-kansspelaanbod is de strijd om de klant alleen maar toegenomen. zeker het wedden op sportwedstrijden is revolutionair veranderd nu overal ter wereld met een druk op de knop op vrijwel alle gebeurtenissen tijdens wedstrijden kan worden gegokt. dat zet niet alleen het reguleringsbeleid van overheden op losse schroeven, die het aanbod beperken om kansspelverslaving in de hand te houden. de grote bedragen die omgaan hebben ook het risico op manipulatie van de uitslagen van sportwedstrijden doen toenemen. tot slot woedt in de europese unie een debat over de vraag of het principe van vrij verkeer van diensten ook niet op kansspelen van toepassing moet zijn. dit boek beschrijft de geschiedenis van het nederlandse lotto- en totobeleid en de aard van het illegale aanbod, geplaatst in het licht van de europese discussie. deze studie is niet alleen interessant voor degenen die zich interesseren voor kansspelen of misdaadproblemen, maar nadrukkelijk ook van belang voor beleidsmakers die zich bezighouden met reguleringsvraagstukken. prof. dr. toine spapens (1964) is hoogleraar criminologie aan tilburg university, law school. hij werkte in het onderzoeksprogramma 'regulering van kansspelen in europees perspectief', aan de illegale aspecten van kansspelen. daarnaast verrichte hij in de afgelopen jaren uiteenlopende studies naar zware en georganiseerde misdaad, alsmede naar de internationale strafrechtelijke samenwerking bij de bestrijding daarvan. het onderzoeksprogramma 'regulering van kansspelen in europees perspectief' werd van 2004-2011 uitgevoerd aan tilburg university en stond onder leiding van prof. dr. cyrille fijnaut. binnen dit programma werd onderzoek gedaan naar de juridische, economische en illegale aspecten van kansspelen in nederland en europa.