poesjkins russische kijk op ‘poltava’ – de veldslag van 27 juni 1709 bij die oekraiense stad tussen de troepen van koning karel xii en tsaar peter i, het keerpunt in de grote noordse oorlog (1700-1721), waarna zweden als grootmacht van het europese toneel verdween en rusland daar nooit meer van weg was te denken. kozakkenleider ivan mazepa, die voor zweden koos, wordt niet afgeschilderd als de strijder voor een vrij oekraine, maar als de verrader van de russische zaak. de politieke tekst is gelardeerd met de liefde van de jonge maria voor haar peetvader mazepa en de onthoofding van haar vader... aangevuld met twee korte anti-poolse en anti-westerse gedichten naar aanleiding van de poolse opstand tegen het russische gezag (1831).