leven en schrijven onder de keizers. panegyricus en brieven van plinius – epigrammen van martialis leven en schrijven onder de keizers. panegyricus en brieven van plinius – epigrammen van martialis is een volledige uitwerking van de syllabus voor het eindexamen latijn 2022. het thema van het pensum is ‘over leven onder keizers’. de keuze van de teksten is enerzijds bedoeld om de relatie van schrijvers (plinus en martialis) met keizers uit de eerste eeuw (met name domitianus en trajanus) te belichten, anderzijds om allerlei aspecten van het dagelijks leven en belangrijke gebeurtenissen uit deze periode aan bod te laten komen. in het leerlingenboek zijn opgenomen: •de voorgeschreven latijnse teksten en passages in vertaling uit de panegyricus en de brieven van plinius en de voorschreven epigrammen van martialis, waarvan ook een aantal in vertaling gelezen worden. de interlinie tussen de regels van de latijnse tekst is zodanig dat leerlingen aantekeningen kunnen maken boven het latijn. •inleiding over plinius en martialis, hun leven en werk. •inleiding over het genre lofrede, brief en epigram. •inleiding over de historische, maatschappelijke en juridische context. •inleiding over de houding van schrijvers onder keizers. •een uitgebreide annotatie bij de latijnse teksten, die direct onder of naast de latijnse teksten is geplaatst. hierbij is in principe uitgegaan van de basiswoordenlijst 1 van vox. •de eerste latijnse teksten zijn wat ruimer geannoteerd. •veel vragen en opdrachten bij de latijnse teksten en de teksten in vertaling; ook zijn er vragen in het kader van het vergelijken van de latijnse tekst met bestaande vertalingen; verder zijn er algemene vragen over grotere delen van het pensum vanuit het overkoepelende thema. •overzicht van belangrijke grammaticale onderwerpen in de vorm van onthoudblokken. •overzicht van de cvte-stijlmiddelen en vertel- en argumentatietechniek met voorbeelden uit het pensum. •lijst van basisleerwoorden die op basis van het pensum is samengesteld. •tien proefvertalingen. •uitgebreide literatuurlijst met betrekking op plinius en martialis. •de tekst van de syllabus. het boek is prachtig geillustreerd bij het leerlingenboek worden twee losse katernen toegevoegd: -de alfabetische woordenlijst (op verzoek van vele scholen wordt deze lijst in een los katern aangeboden, zodat de docent zelf kan beslissen of de leerlingen met deze woordenlijst of met het woordenboek de teksten in het boek vertalen) -de latijnse teksten. deze teksten zijn opgemaakt met een extra grote regelafstand, zodat leerlingen gemakkelijk hun aantekeningen en vertalingen in dit katern kunnen maken. auteurs: charles hupperts, niels koopman en elly jans