pensioen (1937) is een vlijmscherpe roman over tragische moederliefde. willem verstappen komt tijdens de eerste wereldoorlog terecht in een duits krijgsgevangenkamp. al die tijd strijkt willems moeder zijn militiegeld op. op het einde van de oorlog blijkt willem, die tewerkgesteld was op een boerderij bij een 'levenslustige' duitse boerin, overleden te zijn. willems vriendinnetje bertha, die kort voor zijn vertrek bevallen is van een zoon, alfred, trouwt met een zekere wouters. door een administratieve vergissing geeft hij zijn naam aan alfred, waardoor alfred geen aanspraak maakt op het pensioen van zijn overleden vader. later, als alfred volwassen is en wil trouwen, wordt de administratieve vergissing ontdekt, wat alles verandert.