dit asser-deel behandelt de regels betreffende pensioenen die in de pensioenwet zijn opgenomen. de uitgave analyseert de rechten, verplichtingen en de onderlinge rechtsbetrekking van werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder. hierbij wordt tevens aandacht besteed aan de onderlinge samenhang tussen specifiek pensioenrecht, het privaatrecht en eu-recht. pensioenvraagstukken zijn wijdverspreid in het maatschappelijke en politieke debat. sinds de vorige editie van asser- deel 7-xi pensioen hebben zich tal van ontwikkelingen voorgedaan in wetgeving en jurisprudentie. de belangrijkste ontwikkeling op het terrein van wetgeving is de inwerkingtreding per 1 juli 2023 van de wet toekomst pensioenen. op het terrein van de rechtspraak zijn diverse bij de tweede druk nog openstaande vragen van antwoorden voorzien. pensioenwet actueel deze derde editie bevat een volledige en actuele behandeling van privaatrechtelijke betrekkingen tussen partijen betrokken bij een pensioenregeling: werkgever, werknemer, pensioenuitvoerder. de wederzijdse verplichtingen van de partijen zijn fijnmazig geanalyseerd. hierbij wordt steeds besproken of – en in hoeverre – de regels in het bw over rechtshandelingen, overeenkomsten in het algemeen, de arbeidsovereenkomst en de verzekeringsovereenkomst van toepassing zijn. de lezer vindt vele recente rechterlijke uitspraken verwerkt en becommentarieert. anders dan andere uitgaven, gaat er volop aandacht uit naar de verbinding tussen specifiek pensioenrecht, het privaatrecht en eu-recht. de betekenis van de wet toekomst pensioenen heeft hiernaast een prominente plaats gekregen. door de complete en holistische benadering van de pensioenwet, spreekt dit asser-deel een breed publiek aan van juristen en financials die te maken hebben met rechtsvragen over pensioen. bijzondere pensioenvraagstukken de uitgave staat naast het bovenstaande stil bij diverse bijzondere vraagstukken: • pensioen bij overgang van onderneming • toepasselijk pensioenrecht bij grensoverschrijdend verkeer • waardeoverdracht • gelijke behandeling • relatie met verzekeringsecht • informatie en keuzebegeleiding bovendien komen in deze derde druk een aantal in de vorige druk besproken onderwerpen nader aan bod met een meer diepgravende analyse en met toevoeging van ontwikkelingen blijkende uit de rechtspraak. dit is onder andere het geval bij de verjaring van premievorderingen, de verantwoordelijkheid van de werkgever bij onderbrenging van de pensioenovereenkomst, het derdenbeding op pensioenterrein en de pensioenaspecten van grensoverschrijdend werknemersverkeer.