wie was paulus? wat bewoog hem? we hebben fragmenten van een levensbeschrijving in het boek handelingen. en we hebben nog enkele brieven van hem. dit weinige heeft grote invloed gehad. volgens sommigen was dat een negatieve invloed: de breuk tussen joden en christenen zou in sterke mate veroorzaakt zijn door paulus' optreden. anderen beschouwen hem juist als de belangijkste voorman van de kerk: de luther onder de apostelen. wie was hij werkelijk? in dit themadeel bij de serie commentaar op het nieuwe testament gaat prof. dr. jakob van bruggen in op deze vragen. in zijn boek komt paulus ter sprake als pionier voor de messias. het eerste deel biedt een beschrijving van zijn levensgang. op verschillende manieren laten alle bronnen ons een pioniersleven zien: avontuurlijk, onvoorspelbaar, grillig en riskant. het tweede deel beschrijft de plaats die paulus inneemt binnen de ontstaansgeschiedenis van de christelijke kerk. daarbij zal blijken dat paulus een voorvechter was voor een christendom dat zich de realiteit van christus' koningschap bewust is en dat zich gelijktijdig realiseert geen nieuwe religie te zijn, maar de vervulling van de beloften aan abraham. 2001 - 1e druk 2011 - 4e, herziene druk