ondersteuning van zelfmanagement wordt steeds belangrijker voor de verpleegkundige. patientenvoorlichting door verpleegkundigen. de stappen naar zelfmanagement biedt een methodische, persoonsgerichte aanpak van voorlichting, en ondersteuning van zelfmanagement. de stappenreeks van gedragsverandering (openstaan – begrijpen – willen – kunnen – doen – blijven doen) is daarbij een praktisch handvat. het boek sluit aan bij bachelor of nursing 2030 en de canmeds-rollen. voorlichting wordt uitgewerkt vanuit het concept ‘positieve gezondheid’ en samen beslissen. in dit boek ligt het accent op mensen met chronische gezondheidsproblemen. daarnaast is er is aandacht voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden, communicatie bij e-health en preventie. theorie van gedragsverandering is gekoppeld aan praktijkvoorbeelden. de communicatieve skills bij de stappen kunnen worden ingezet bij gesprekken over gedragsverandering, slecht nieuws en rouw en samen beslissen. ook motiverende gespreksvoering komt aan bod. studenten kunnen oefenen aan de hand van interactieve gesprekssimulaties. er zijn video’s van voorlichtings- en ondersteuningsgesprekken. ter ondersteuning van docenten en studenten zijn samenvattingen en leerdoelen toegevoegd. dit boek is bestemd voor studenten verpleegkunde (hbo-v), studenten verpleegkundige vervolgopleiding, verpleegkundigen, praktijkondersteuners, nurse practitioners, verpleegkundig specialisten. renske mol is docent gespreksvaardigheden aan de opleiding hbo-verpleegkunde fontys hogeschool eindhoven. daarnaast geeft zij trainingen op het gebied van communicatie, stress-sensitief werken en ervaringsdeskundigheid. marieke van der burgt is auteur van boeken over patientenvoorlichting en de gezondheidszorg.