velen bewonderen hermans het meest om zijn verhalen en novellen omdat daarin het 'hermansiaanse' universum in verhevigde vorm zichtbaar wordt. en inderdaad, in deze de adem afsnijdende verhalen, die over het algemeen tot zijn beste werk gerekend worden, balt hermans' hoofdthema zich samen: de wereld is een chaos en voor de mens in wezen onbevattelijk. paranoia bevat 'preambule', 'manuscript in een kliniek gevonden', 'paranoia', 'het behouden huis', 'glas' en 'lotti fuehrscheim'