palliatieve zorg heeft in de afgelopen vijftien jaar in nederland een sterke ontwikkeling doorgemaakt. onderwijs over de zorg voor ernstig zieke en stervende patienten, veelal in de vorm van nascholing aan artsen en verpleegkundigen, heeft in grote mate hieraan bijgedragen. het streven is palliatieve zorg in de toekomst geintegreerd te gaan aanbieden in het curriculum geneeskunde en in de opleidingen tot huisarts, specialist ouderengeneeskunde of medisch specialist. de huidige uitgaven over palliatieve zorg zijn vaak algemeen, beperkt van opzet en engelstalig. hierdoor is behoefte ontstaan aan een studieboek dat beter bij de nederlandse situatie aansluit. dit boek voorziet in die behoefte.palliatieve zorg in de dagelijkse praktijk heeft een probleemgeorienteerde opzet en leert de lezer te analyseren en adequaat in palliatieve zorgsituaties te handelen. het boek bespreekt problemen die zich voordoen bij patienten in de palliatieve en terminale fase van kanker, copd, hartfalen en spieraandoeningen. het belicht in zeventien patientbesprekingen de meest voorkomende symptomen in deze fasen en de analyse en behandeling hiervan vanuit een medische, psychosociale en spirituele invalshoek. voorts geeft het aanbevelingen voor de palliatieve zorg voor mensen met een uiteenlopende culturele achtergrond, kinderen, verstandelijk gehandicapten, psychiatrische patienten en patienten met dementie. de auteurs zijn afkomstig uit diverse disciplines. met dit boek stellen zij toekomstige) artsen in staat systematisch te werk te gaan bij de zorg voor patienten in de palliatieve en terminale fase van een ziekte.