voor het literair genootschap 'verscheidenheid en overeenstemming' in rotterdam heeft ds. jan scharp (1756-1828) in 18 voordrachten verslag gedaan van zijn reis door nederland, belgie en duitsland, die hij in de zomer van 1809 had ondernomen. het was in de tijd van napoleon en onderweg zag hij vaak de gevolgen van oorlog en armoede. hij kwam langs interessante steden als maastricht, spa, aken en kleef en overal stak hij zijn licht op om te weten, hoe men daar leefde of dacht. hij bezocht kerken en komedies, loges en logementen, genoot van landschappen en hield zijn hart vast bij het gaan over onbegaanbare wegen. zijn interesse ging vooral uit naar kerken en religieuze opvattingen, maar opvallend was ook zijn belangstelling voor nijverheid en het opkomende gebruik van machines. in het boek zijn fietsroutes opgenomen, die het mogelijk maken de reis langs het knooppunten netwerk na te fietsen. uiteraard kan men ook een deel ervan nafietsen. de totale lengte van de tocht bedraagt 1200 km. jan scharp was in zijn tijd een geliefd predikant en dichter. zijn lezingen heeft de auteur samengevat, maar de stijl en de humor van jan scharp zijn bewaard gebleven.