de bijna-doodervaring en andere buitengewone ervaringen die in dit boek centraal staan, inspireren de mensheid al eeuwenlang tot de intuitieve kennis en de intellectuele aanname van een ziel, of van een bewustzijn, die niet aan het fysieke lichaam is geketend. het is van betekenis dat de aandacht voor dergelijke ervaringen in de westerse wereld weer groeit nu de ijzeren greep van het natuurwetenschappelijk materialisme is doorbroken: door nieuwe ontwikkelingen in de fysica is het materiebegrip verruimd, waardoor de tegenstelling met het begrip van ziel of bewustzijn minder scherp is geworden. ruud van wees, psycholoog, bde-onderzoeker en co-auteur van het artikel in ‘the lancet’ (2001) over het merkawah-onderzoek naar bijna-doodervaringen onder nederlandse hartpatienten dit boek is een samenballing, en meer, van een aantal artikelen die jim van der heijden schreef voor terugkeer, het kwartaaltijdschrift van stichting merkawah. ik heb ze steeds met heel veel genoegen gepubliceerd, omdat ze uitblinken vanwege van der heijdens originele inzichten gepaard aan uitermate helder taalgebruik. dankzij de unieke combinatie van en brede kennis hebben en bijna-doodervaarder zijn, is hier een boek ontstaan dat gelezen moet worden en een prominente plaats verdient op de boekenplank van een ieder die geinteresseerd is in het wonderlijke fenomeen van de bijna-doodervaring. rudolf h. smit, hoofdredacteur ‘terugkeer’