de spoorwegen zijn een van de meest tot de verbeelding sprekende voorbeelden van marktwerking in de publieke sector. eind jaren negentig leek dit een logische stap. inmiddels twijfelen we daaraan. want als alles wordt afgemeten aan het rendement heeft dit onvermijdelijk gevolgen voor activiteiten die per definitie onrendabel zijn. deze conclusie werd in de negentiende eeuw al getrokken. ontspoord neemt de lezer mee terug naar het politieke debat tijdens de begintijd van de spoorwegen. wat de ‘spoorwegkwestie’ zou gaan heten sleepte honderd jaar voort. deze geschiedenis is cruciaal voor het nederlandse politieke debat over de verhouding tussen staat en markt.