een humaan levenseinde is ook in de 21ste eeuw geen vanzelfsprekendheid voor heel wat mensen. dankzij de visionaire gave van moraalfilosoof en professor hugo van den enden (1938-2007) blijft zijn boek ons levenseinde humaniseren tot op vandaag brandend relevant. het is nog steeds het beste boek over dit onderwerp in de nederlandse taal. het dient als ondersteuning van de toekomstige maatschappelijke discussies over deze elementaire mensen- en patientenrechten. het is obligate leesstof voor iedereen die met dit onderwerp begaan is. een (nieuwe) heruitgave en actualisering van zijn standaardwerk was dus wenselijk. er werden slechts hier en daar minimale aanpassingen gedaan, vooral om te benadrukken hoe ontzettend eigentijds en bruikbaar de observaties, analyses en opinies van de auteur wel blijven. de eerste editie van ons levenseinde humaniseren verscheen in 1995 en werd in 2004 heruitgegeven en geactualiseerd aan de in 2002 gestemde wetten euthanasie, patientenrechten en palliatieve zorg. nu is er dus de door wim distelmans herziene en geactualiseerde versie 2023. een postuum eerbetoon aan hugo van den enden.