de verovering en de zogenoemde ‘pacificatie’ van zwart afrika waren een langdurig, ononderbroken proces. geen jaar ging voorbij zonder oorlog, geen maand zonder repressie of gewelddadige actie! congo werd een privaat domein van leopold ii en daarna een kolonie van belgie als gevolg van een echte koloniale oorlog. dat is de boude stelling van zana mathieu etambala op basis van jarenlang intensief onderzoek. etambala laat de mensen van toen aan het woord: de blanke militair die samen met zwarte soldaten door de brousse trekt om de lokale chefs te onderwerpen en bestookt wordt met gifpijlen, de standrechtelijke executies van muitende soldaten, de gebrekkige koloniale geneeskunde – in 1908 waren er slechts 30! artsen actief –, de vreselijke slaapziekte in het eerste decennium van de negentiende eeuw die de zwarte bevolking decimeerde … onderworpen, onderdrukt, geplunderd. congo 1876-1914 onthult het echte gelaat van congo vrijstaat. zana mathieu etambala werd geboren in congo en arriveerde in 1962 in vlaanderen. van 1982 tot 1985 werkte hij in zijn thuisland. sinds 2020 doceert hij afrikaanse geschiedenis aan de ugent. als lid van de bijzondere commissie belast met het onderzoek over het koloniaal verleden van belgie, schreef hij mee aan het rapport. “etambala levert met ‘veroverd. bezet. gekoloniseerd. congo 1876 1914’ een krachttoer. nooit eerder werd de prelude van het belgische kolonialisme zo uitvoerig en met zoveel zin voor detail bestudeerd.” (de morgen)