lange tijd ging de aandacht van justitie hoofdzakelijk uit naar de klassieke individuele criminaliteit. de laatste jaren zijn echter ook bedrijven onderwerp van strafrechtelijk onderzoek. soms voor moedwillig strafbaar handelen, soms doordat individuele medewerkers hun werkgever in problemen brachten. soms ook doordat voorbij werd gezien aan een bepaling, verscholen in een woud van regels waaraan het bedrijfsleven niet alleen onderworpen is, maar dat ook nog goeddeels strafrechtelijk wordt gesanctioneerd. de impact van een strafrechtelijk onderzoek is doorgaans groot. het kan leiden tot reputatieschade, omzetverlies, een verstoorde bedrijfsvoering en veel interne onrust. het gemiddelde bedrijf beleeft een strafzaak dan ook als een existentiele crisis. de praktijk van de strafrechtspleging in zaken waarin ondernemingen betrokken zijn, wijkt aanzienlijk af van de reguliere strafrechtspleging. specialisatie op dit terrein - ondernemingsstrafrecht - is inmiddels een feit en gerechtvaardigd. het is echter geen afgebakend gebied binnen de rechtsgeleerdheid; het is veeleer een patchwork van juridica die liggen op het terrein van het strafrecht en daarbuiten. dit praktijkcahier beoogt hen die mogelijk te maken krijgen met deze combinatie van 'onderneming' en 'strafbaar feit', te voorzien van het meest essentiele materiaal in een eenvoudig te consumeren vorm. aldo verbruggen is advocaat-partner te amsterdam. hij is gespecialiseerd in ondernemingsstrafrecht en corporate investigations. de inhoud van dit boek wordt mede gedragen door zijn rijke ervaring op het terrein van financieel-economisch strafrecht en onderzoekservaring - zowel als officier van justitie als advocaat-onderzoeker. voor informatie over de co-auteurs van dit deel, zie p. 119.