nominatie longlist jan wolkers prijs 2021. de nachtegaal is een bescheiden vogel met een onopvallend verenkleed. hij laat zich niet snel zien, maar des te meer horen. zijn virtuoze zang is door de eeuwen de inspiratiebron geweest van talloze dichters, musici en kunstenaars. literatuurwetenschapper en vogelkenner dick de vos duikt diep in de cultuurgeschiedenis en de symboliek van deze iconische vogel. we maken kennis met de biologie van de nachtegaal en zijn verwanten, zijn verspreiding en de finesses van zijn zang. maar we leren de nachtegaal ook kennen als liefdesvogel, als christelijk icoon en als symbool van de lijdende dichter. ‘ode aan de nachtegaal’ is een bont boek, vol weetjes en anekdotes. zo lezen we over het verband tussen nachtegalenzang en klaagliederen van de oude grieken, over kanaries die nachtegalen imiteren, troubadourspoëzie en de ondergang van de katharen, de nachtegaal in de perzische mystiek en bij marie de france, de namen van de nachtegaal in alle landen waar hij voorkomt, de nachtegaal als kooivogel, onvindbare recepten voor nachtegalentongetjes, 136 composities over nachtegalen, en een anti-nachtegaallied uit de vroege middeleeuwen. ‘ode aan de nachtegaal’ is rijk geillustreerd en prachtig vormgegeven, en geschreven in een vlotte stijl met aanstekelijk enthousiasme. dick de vos is een gevierd natuurschrijver die al verschillende malen is genomineerd voor de jan wolkers-prijs voor het beste natuurboek.