in oktober 1913 kregen kolonel de veer en majoor thomson van de nederlandse regering de opdracht te onderzoeken of er in albanie een gendarmerie kon worden opgezet. albanie was net onafhankelijk geworden na vijf eeuwen onderdeel uit te hebben gemaakt van het ottomaanse rijk. de zes grote mogendheden (oostenrijk-hongarije, duitsland, frankrijk, engeland, rusland en italie) hadden ingestemd met de onafhankelijkheid van albanie, maar dan wel onder leiding van een externe vorst (de duitse prins zu wied). aan het neutrale nederland het verzoek in dit turbulente land een stabiele militaire politiemacht op te zetten. november 1913 vertrokken de veer en thomson naar albanie voor een korte verkenningsmissie. zij adviseerden positief en al in februari 1914 voegden zich veertien nederlandse militairen bij hen om de gendarmerie daadwerkelijk te gaan opzetten. enkelen hadden ruime ervaring opgedaan in nederlands-indie, dat moest voldoende zijn. tijd om zich te verdiepen in de complexe geschiedenis van het land en zijn bevolkingsgroepen was er niet. heel bijzonder: alle officieren verlieten de nederlandse krijgsmacht en traden tijdelijk in dienst van de internationale controle commissie (icc). het zou de eerste nederlandse militaire vredesmissie worden, die slechts een half jaar zou duren en in zware mineur zou eindigen. het doel, het opzetten van een gendarmerie, ontaarde in de praktijk al snel in vechten met slecht getrainde gendarmes en vrijwilligers tegen grote groepen lokale rebellen en goedgetrainde griekse strijders. een ongelijke strijd. op 15 juni 1914 sneuvelde thomson in durazzo (het huidige durres). hij kreeg vervolgens in nederland een heldenstatus. twee maanden later was de missie voorbij. iedereen keerde weer terug naar nederland, na de algemene mobilisatie oproep van de nederlandse regering. de eigenlijke leider van de missie, de veer, raakte ten onrechte snel in vergetelheid. deze studie belicht zijn belangrijke rol in het conflict. deze zeer grondige chronologische weergave van de wederwaardigheden van de missie in de vorm van kronieken van alle deelnemers vertelt ons het ware verhaal. een missie die slecht was voorbereid, bol stond van zelfoverschatting en daarom gedoemd was te mislukken. een boeiend, maar vergeten deel vaderlandse geschiedenis op de roerige balkan vlak voor het uitbreken van de eerste wereldoorlog. j.g. zonne wijdde meer dan tien jaar aan het uitzoeken en ordenen van alle bronnen van de missie: militaire berichten, privecorrespondentie, diplomatieke brieven en krantenberichten. deze werkwijze resulteerde in deze kronieken in twee delen. het eerste deel over de twee leiders van de missie en beider adjudanten. het tweede deel over de overige deelnemers.