hoe komt het dat nederland in de afgelopen 25 jaar zo is veranderd? in na de val herleidt hanco jurgens veel maatschappelijke ontwikkelingen in nederland tot de val van de berlijnse muur en de nasleep daarvan in europa. met het einde van het oost-westconflict verloren de oude ideologieen aan kracht, waardoor andere dan de traditionele linksrechtstegenstellingen naar voren traden. 1989 versterkte het idee dat de burger centraal moet staan in de democratie. de politiek kreeg steeds meer te maken met kritische burgers, die zichzelf niet herkenden in het beleid. de nieuwe verhoudingen in de europese unie maakten een kloof tussen den haag en brussel zichtbaar. de maatschappelijke onrust in nederland wordt in na de val verklaard door het moeizame aanpassingsproces van ons land aan de nieuwe internationale verhoudingen. in die verhoudingen fungeert duitsland vaak als een spiegel voor de nederlandse politieke cultuur. om dit te illustreren vergelijkt hanco jurgens de nederlandse positie in de eu met de duitse.