in de opvolger van het boekje ‘musculoskeletale geneeskunde: een theorie over het ontstaan van klachten van het bewegingsapparaat’ wordt geschud aan de gebruikelijke gang van zaken betreffende het specifieke lichamelijk onderzoek in de musculoskeletale geneeskunde. het perspectief van de osteokinematika en arthrokinematika biedt hierbij een opening om de gewrichtsdiagnostiek te herwaarderen. er wordt een onderbouwde redenering in gang gezet die leidt tot een aantal praktische aanbevelingen om deze diagnostiek op een aantal punten uit te breiden. het is een boekje dat door elke geinteresseerde in het vak gelezen en vooral overdacht zou kunnen worden. menno van hogezand, arts musculoskeletale geneeskunde, is al vele jaren werkzaam in het vak. de ideeen die hij hier heeft neergeschreven zijn ontstaan vanuit een levenslange nieuwsgierigheid naar ‘hoe het zit’. daarmee wil hij niet zeggen dat dit de waarheid is, maar geeft hiermee wel de mogelijkheid om anders naar de gebruikelijke opvattingen te kijken.