op zondag 20 november 2016 sloot paus franciscus op plechtige wijze de heilige deur van de sint-pietersbasiliek in rome. daarmee sloot hij ook het heilig jaar van de barmhartigheid af. maar gods barmhartigheid gaat altijd verder en eindigt nooit. daarover gaat deze apostolische brief ‘misericordia et misera’. de paus beschrijft de barmhartigheid als een ontmoeting tussen twee harten: dat van god en dat van een schamele mens die elkaar ontmoeten (nr. 16).