de geschiedenis van een uniek schilderijenkabinet het hofje van mevrouw van aerden in leerdam herbergt een unieke schilderijencollectie van 42 stukken. bijna de helft bestaat uit portretten, zoals we die in veel nederlandse hofjes aantreffen. opmerkelijk echter is dat er ook meer dan twintig andere schilderijen zijn (landschappen, marines, stillevens, religieuze en mythologische voorstellingen) alle portretten en andere schilderijen werden in 1764 nagelaten door maria ponderus (1672-1764), weduwe van de in 1719 overleden haagse notaris pieter van aerden. uit haar zeer aanzienlijke nalatenschap werd het hofje gesticht dat in 1772 in gebruik genomen werd. uit de omschrijving door de stichtster en uit de verzameling blijkt dat de ‘gewone’ schilderijen al voor 170 door van aerden bijeengebracht werden. daardoor is de kleine collectie in leerdam het enige nog bekende voorbeeld van een zeventiende eeuws schilderijenkabinetje dat als geheel bewaard gebleven is. in dit boek worden alle werken uit de collectie besproken. aan bod komen onder meer pieter claesz., philips koninck en cornelis de heem.