deze bundel vormt de neerslag van de 1e nederlandse metaaltijdendag, gehouden op 18 oktober 2013. hierbij werd een rijke doorsnede aan recent metaaltijdenonderzoek gepresenteerd, dat nu in schriftelijke vorm het licht ziet. deze bundel bevat bijdragen over het grafritueel, de materiele cultuur, nederzettingspatronen en depositiepatronen van gemeenschappen uit de metaaltijden (brons- en ijzertijd) van nederland. de metaaltijdendag is een initiatief van de stichting metaaltijdenonderzoek nederland (smon), die zo een breed platform wil bieden aan een ieder met belangstelling voor de laat-prehistorische samenlevingen. om de verhalen zoveel mogelijk toegankelijk te maken, biedt de stichting de gelegenheid de gehouden lezingen te publiceren in een bundel. in die zin vormt deze publicatie de proceedings van het jaarlijkse congres, maar ook andere bijdragen over de metaaltijden zijn welkom. samengebracht in deze bundel raken de verhalen over, en interpretaties van, de laat-prehistorische samenlevingen verbonden. deze publicatie biedt dan ook een fraaie dwarsdoorsnede van wat de nederlandse brons- en ijzertijd te bieden heeft. zowel recente ontdekkingen komen aan bod, als ook oude vondstmeldingen die - wanneer ze in een landschappelijke context worden geplaatst - verrassende inzichten bieden in de wereld van 3500 jaar geleden. inhoud the early bronze age prunkbeil from hilversum-hoorneboegse heide. a unique piece of craftsmanship jay butler, liesbeth theunissen & bertil van os the wilder shores of geography eric lohof organische residuen op aardewerk van de hilversum-cultuur. een verkennend onderzoek tania oudemans & erik drenth een crematiegrafveld in de duinen van den haag everhard bulten & marieke opbroek huisplattegronden uit de midden-bronstijd van bovenkarspel-het valkje, west-friesland wouter roessingh het wilde west-friesland: jacht en visserij in de bronstijd yvonne van amerongen more than a point on a map: the leeuwarden late bronze age spearhead stijn arnoldussen & ronald visser samengesmolten en onbruikbaar simone bloo & roy van mousch houtse akkers ondersteboven: het grafveld van de vindplaats oosterhout-contreie hans koopmanschap armed for the afterlife roderick geerts weg van de zwervende erven? tina dyselinck duitse importproducten of reizende vrouwen in boxmeer? simone bloo & roderick geerts