ik ben een atheistische rabbijn, god zij dank, zegt de frans-joodse filosoof marc-alain ouaknin (spreek uit: waknien), die wel de spinoza van de 21e eeuw is genoemd. hoewel zijn werk in dertig talen is vertaald, is ouaknin in nederland nog weinig bekend. dit boek presenteert in kort bestek het gedachtegoed van ouaknin (1957). hij is een groot kenner van de talmoed, de kabbala en het chassidisme. met eruditie vervlecht hij die uiteenlopende joodse tradities en filosofische scholen tot een dynamisch, poetisch geheel. hij is een bruggenbouwer die niet schuwt heilige huisjes in te trappen. hij spoort zijn publiek aan om vragen te blijven stellen en elk dogma overboord te gooien. 'ontmoet de ander om het leven kleur te geven', zegt hij, 'heilig zijn kun je niet alleen', 'zonder humor valt er niet te leven' en besef vooral: 'het is verboden oud te worden'. een joodse gids, die voor velen wereldwijd een leermeester werd. christiane berkvens-stevelinck (1946) is emeritus hoogleraar europese cultuur en remonstrants predikante te rotterdam. ze publiceerde eerder bij skandalon catechismus van de compassie (2010, met a. alblas) en erfenis europa (2012). l'express: 'we hoeven geen aanhangers van de joodse godsdienst te zijn om ons door deze gepassioneerde rabbijn de ogen te laten openen voor alles wat in onze tijd met poezie, filosofie, humor en spiritualiteit te maken heeft.'