in 1543 verscheen luthers von den juden und ihren lugen, een onverholen smaadschrift dat een ongemakkelijk licht werpt op het begin van de reformatie. luthers antisemitisme is door theologen altijd gebagatelliseerd. suss toont aan dat diens aversie tegen de joden een structureel karakter draagt en reeds aantoonbaar is in zijn vroegste geschriften. geen uitglijder dus, maar een programmapunt. het onheil dat mens en wereld treft, schrijft luther bij voorkeur op het conto van de joden. suss studie bevat de eerste volledige vertaling van luthers geschrift in het nederlands, aangevuld met een waarschuwing voor de joden, een appendix bij zijn vermoedelijk laatste preek in 1546, zijn sterfjaar. deze in 2010 verschenen herdruk bevat een essay, waarin suss nieuwe bevindingen presenteert en ingaat op de reacties op de eerste druk. rene simon suss (1939) studeerde theologie in amsterdam en brussel, waar hij in 2005 promoveerde op het thema luther en de joden. van 1984 tot 1999 was hij werkzaam als predikant in de nederlandse hervormde kerk. nu is hij actief binnen de joodse gemeenschap. suss publiceerde onder meer een genadeloos bestaan. karl barth over het joodse volk (1991), de messias moet nog komen. theologie met het oog op israel en de volken (2001) en, als duo-auteur, spiritualiteit in jodendom en christendom (2006). in 2010 verscheen de geest bemint de buitenkant.