harry mulisch hield een dagboek bij dat niet voor publicatie bestemd was en dat nu voor het eerst openbaar wordt gemaakt. logboek is het dagboek van 1991 en 1992, de jaren waarin hij zijn magnum opus de ontdekkingvan de hemel schreef en vader werd van een zoon. terwijl saddam hoessein koeweit binnenviel werkte mulisch gestaag aan zijn roman, met steeds nieuwe invallen en associaties die zouden leiden tot een boek waarin alles wat hij tot dan toe had geschreven samenkwam. een totaalroman, zoals hij het noemde. het was een bizarre en enerverende periode en hoe hij die beleefde is nu in logboek te lezen. `einde van een wonderbaarlijk jaar, politiek volrampen, maar voor mij toch een annus mirabilis, besluit mulisch dit dagboek.