ieder mens heeft behoefte aan verbondenheid, autonomie en competentie. ook jongeren met een licht verstandelijke beperking en bijkomende gedrags- en psychische problemen. wanneer de problemen te groot worden en jongeren niet meer thuis kunnen wonen, worden ze vaak (tijdelijk) in een groep behandeld. we weten nog maar weinig van de werkzame factoren in deze behandelsetting. wel weten we dat een open of positief leefklimaat essentieel is om jongeren te behandelen. wegens de beperkte kennis is het vaak een uitdaging om die kennis om te zetten naar de praktijk en vervolgens ook in de dagelijkse hectiek binnen het werken in de groep vol te houden. dit boek geeft handvatten, put uit praktijkvoorbeelden en wil inspireren om vol te houden. het draagt bij aan de competenties van de hulpverlener, aan de autonomie en aan het gevoel van verbondenheid. want dat is wat jongeren zo hard nodig hebben. katrien raemdonck is orthopedagoog big, supervisor vgct® en emdr-practitioner. ze werkt als zelfstandig ondernemer, combineert beleid en inhoud; jeugdzorg en gehandicaptenzorg. ze is lid van de externe begeleidingsgroep ‘leef- en werkklimaat’ bij ipse de bruggen, een organisatie voor mensen met een verstandelijke beperking. jacqueline van der linden is forensisch orthopedagoog en gz-psycholoog en cognitief gedragstherapeut in opleiding. binnen ipse de bruggen werkt ze als behandelcoordinator en als inhoudelijke projectleider van het project ‘leef- en werkklimaat’. ze houdt zich bezig met wetenschappelijk onderzoek naar toepassing van het leef- en werkklimaat binnen de gehandicaptenzorg. peer van der helm is psycholoog en lector residentiele jeugdzorg aan de hogeschool leiden en hoogleraar onderwijs en zorg aan de universiteit van amsterdam. hij doet onderzoek naar het leef-, leer- en werkklimaat in en buiten instellingen om kinderen die het in onze samenleving niet getroffen hebben een stem te geven.