van frans timmermans en joop den uyl tot koningin wilhelmina, cleveringa, colijn, kuyper en domela nieuwenhuis zijn er bekende speeches overgeleverd. van mark rutte tot thorbecke waren er heel goede of heel handige debaters. maar er is weinig over geschreven. de rustige speeches van premiers en politieke bestuurders bepalen de herinnering, maar het beroep op emoties en moreel besef van veel sprekers overtrof cliches over preektoon en domineesretoriek. dit is het eerste boek over de geschiedenis van politieke redenaars en debat in nederland, vanaf het eerste nederlandse parlement uit 1796, tot de coronacrisis en de slavernijexcuses van de laatste jaren. wie de politiek wil begrijpen, kan niet om het gebruik van de woorden heen. hoe spraken bestuurders, met welke taal probeerden nieuwkomers de weg naar de politiek te vinden? hier klinken hun woorden. henk te velde is hoogleraar nederlandse geschiedenis in leiden. hij schreef over de politieke cultuur in nederland en west-europa boeken als stijlen van leiderschap, van regentenmentaliteit tot populisme en sprekende politiek. dit boek is het resultaat van een jarenlange vertrouwdheid met de geschiedenis van politiek in nederland. over sprekende politiek: ‘deze heldere, rijke en erudiete studie is verplichte lectuur voor elke politicus en een aanrader voor elke moderne kiezer.’ nrc